Baza zadań • matura podstawowa

Ciąg arytmetyczny

Zadania maturalne CKE dotyczące ciągu arytmetycznego, jego wyrazów, różnicy i sumy.

20zadań
16arkuszy maturalnych
2022–2026arkusze CKE
🔎 Wybór rodzaju zadań
Wyświetlane: 20

Matura podstawowa sierpień 2026

Matura podstawowa sierpień 2026

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa sierpień 2026
Pokaż odpowiedź
\(a_1=36\), \(r=-6\)
Pokaż rozwiązanie

Korzystamy ze wzorów \(a_7=a_1+6r\), \(a_8=a_1+7r\) oraz ze wzoru na sumę dziesięciu początkowych wyrazów.

\[\frac{a_1+a_7+a_8}{3}=10\quad\Longrightarrow\quad3a_1+13r=30,\]
\[S_{10}=\frac{10}{2}(2a_1+9r)=90\quad\Longrightarrow\quad2a_1+9r=18.\]

Otrzymujemy układ równań:

\[\begin{cases}2a_1+9r=18,\\3a_1+13r=30.\end{cases}\]

Pierwsze równanie mnożymy przez \(-3\), a drugie przez \(2\):

\[\begin{cases}-6a_1-27r=-54,\\6a_1+26r=60.\end{cases}\]

Dodajemy równania stronami:

\[-r=6,\qquad r=-6.\]

Podstawiamy do pierwszego równania:

\[2a_1+9\cdot(-6)=18,\qquad2a_1=72,\qquad a_1=36.\]
Odpowiedź: \(a_1=36,\ r=-6\)

Matura podstawowa czerwiec 2026

Matura podstawowa czerwiec 2026

Zadanie 14.2

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14.2 – Matura podstawowa czerwiec 2026
Pokaż odpowiedź
P, P
Pokaż rozwiązanie

Ciąg jest określony wzorem rekurencyjnym:

\[ a_1=2 \] \[ a_{n+1}=a_n-6 \]

Każdy kolejny wyraz powstaje przez odjęcie tej samej liczby \(6\).

\[ r=-6 \]

Różnica jest stała, więc ciąg jest arytmetyczny.

Ponieważ:

\[ r=-6<0 \]

każdy kolejny wyraz jest mniejszy od poprzedniego, więc ciąg jest malejący.

Odpowiedź: P, P
Matura podstawowa czerwiec 2026

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa czerwiec 2026
Pokaż odpowiedź
\(a_2=\frac{34}{3}\)
Pokaż rozwiązanie

Ciąg \((7,a_2,a_3,a_4)\) jest arytmetyczny, więc oznaczmy jego różnicę przez \(r\).

\[ a_1=7 \] \[ a_2=7+r,\quad a_3=7+2r,\quad a_4=7+3r \]

Suma wszystkich wyrazów jest równa \(54\):

\[ 7+(7+r)+(7+2r)+(7+3r)=54 \] \[ 28+6r=54 \] \[ 6r=26 \] \[ r=\frac{13}{3} \]

Drugi wyraz ciągu:

\[ a_2=7+\frac{13}{3} \] \[ a_2=\frac{21}{3}+\frac{13}{3}=\frac{34}{3} \]
Odpowiedź: \(a_2=\frac{34}{3}\)

Matura podstawowa maj 2026

Matura podstawowa maj 2026

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa maj 2026
Pokaż odpowiedź
B. \(33\)
Pokaż rozwiązanie

Ciąg jest arytmetyczny, więc ma stałą różnicę \(r\).

\[ a_1=1,\qquad a_5=17 \]

Piąty wyraz ciągu możemy zapisać jako:

\[ a_5=a_1+4r \] \[ 17=1+4r \] \[ 4r=16 \] \[ r=4 \]

Obliczamy dziewiąty wyraz:

\[ a_9=a_1+8r \] \[ a_9=1+8\cdot4 \] \[ a_9=33 \]
Odpowiedź: B. \(33\)

Matura podstawowa marzec 2026

Matura podstawowa marzec 2026

Zadanie 14

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14 – Matura podstawowa marzec 2026
Pokaż odpowiedź
\(x=-3\) lub \(x=3\)
Pokaż rozwiązanie

Najpierw obliczamy wyraz \(a_5\):

\[ a_n=\frac{3n+9}{n+1} \] \[ a_5=\frac{3\cdot5+9}{5+1} \] \[ a_5=\frac{24}{6}=4 \]

Ciąg:

\[ (a_5,\;2x^2,\;3x^2+5) \]

ma więc postać:

\[ (4,\;2x^2,\;3x^2+5) \]

Trzywyrazowy ciąg jest arytmetyczny, gdy podwojony środkowy wyraz jest równy sumie wyrazów skrajnych:

\[ 2\cdot2x^2=4+(3x^2+5) \]

Rozwiązujemy równanie:

\[ 4x^2=3x^2+9 \] \[ x^2=9 \] \[ x=-3\quad \text{lub}\quad x=3 \]
Odpowiedź: \(x=-3\) lub \(x=3\)
Matura podstawowa marzec 2026

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa marzec 2026
Pokaż odpowiedź
C. \(10400\)
Pokaż rozwiązanie

Z definicji ciągu:

\[ a_1=5 \] \[ a_{n+1}=a_n+2 \]

wynika, że jest to ciąg arytmetyczny o różnicy:

\[ r=2 \]

Obliczamy setny wyraz:

\[ a_{100}=a_1+99r \] \[ a_{100}=5+99\cdot2=203 \]

Suma stu początkowych wyrazów:

\[ S_{100}=\frac{100(a_1+a_{100})}{2} \] \[ S_{100}=\frac{100(5+203)}{2} \] \[ S_{100}=50\cdot208=10400 \]
Odpowiedź: C. \(10400\)

Matura podstawowa sierpień 2025

Matura podstawowa sierpień 2025

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa sierpień 2025
Pokaż odpowiedź
B. \((-8)\)
Pokaż rozwiązanie
Ciąg jest arytmetyczny, jego różnica jest równa:

\[ r=-4 \]
Dane jest:

\[ a_{10}=-24 \]
Od wyrazu szóstego do dziesiątego są cztery kroki:

\[ a_{10}=a_6+4r \]
Podstawiamy dane:

\[ -24=a_6+4\cdot(-4) \] \[ -24=a_6-16 \] \[ a_6=-8 \]
Odpowiedź: B. \((-8)\).

Matura podstawowa czerwiec 2025

Matura podstawowa czerwiec 2025

Zadanie 14.2

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14.2 – Matura podstawowa czerwiec 2025
Pokaż odpowiedź
F, P
Pokaż rozwiązanie

Sprawdzamy pierwsze stwierdzenie.

Obliczone wyrazy ciągu to:

\[ a_1=0,\qquad a_2=6,\qquad a_3=18 \]

Różnice kolejnych wyrazów:

\[ a_2-a_1=6-0=6 \]
\[ a_3-a_2=18-6=12 \]

Różnice nie są równe, więc ciąg nie jest arytmetyczny.

Pierwsze stwierdzenie: fałsz.

Sprawdzamy drugie stwierdzenie.

\[ a_n=3n^2-3n=3n(n-1) \]

Iloczyn \(n(n-1)\) jest iloczynem dwóch kolejnych liczb naturalnych, więc zawsze jest liczbą parzystą.

Zatem \(3n(n-1)\) również jest liczbą parzystą.

Drugie stwierdzenie: prawda.
Odpowiedź: F, P
Matura podstawowa czerwiec 2025

Zadanie 15.1

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15.1 – Matura podstawowa czerwiec 2025
Pokaż odpowiedź
A. \(-\frac{25}{12}\)
Pokaż rozwiązanie

W ciągu arytmetycznym mamy:

\[ a_1=52,\qquad a_{25}=2 \]

Korzystamy ze wzoru na \(n\)-ty wyraz ciągu arytmetycznego:

\[ a_n=a_1+(n-1)r \]

Dla \(n=25\):

\[ a_{25}=a_1+24r \]

Podstawiamy dane:

\[ 2=52+24r \]
\[ 24r=-50 \]
\[ r=-\frac{50}{24}=-\frac{25}{12} \]
Odpowiedź: A. \(-\frac{25}{12}\)
Matura podstawowa czerwiec 2025

Zadanie 15.2

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15.2 – Matura podstawowa czerwiec 2025
Pokaż odpowiedź
A. \(675\)
Pokaż rozwiązanie

Do obliczenia sumy \(25\) początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego korzystamy ze wzoru:

\[ S_n=\frac{n(a_1+a_n)}{2} \]

Podstawiamy \(n=25\), \(a_1=52\), \(a_{25}=2\):

\[ S_{25}=\frac{25(52+2)}{2} \]
\[ S_{25}=\frac{25\cdot54}{2} \]
\[ S_{25}=25\cdot27=675 \]
Odpowiedź: A. \(675\)

Matura podstawowa maj 2025

Matura podstawowa maj 2025

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa maj 2025
Pokaż odpowiedź
\(m=\frac52\)
Pokaż rozwiązanie

Trzywyrazowy ciąg:

\[ (2m+11,\;m^2+3,\;5-m) \]

jest arytmetyczny, gdy środkowy wyraz jest średnią arytmetyczną skrajnych, czyli:

\[ 2(m^2+3)=(2m+11)+(5-m) \]

Rozwiązujemy równanie:

\[ 2m^2+6=m+16 \]
\[ 2m^2-m-10=0 \]

Rozwiązujemy równanie kwadratowe metodą delty:

\[ a=2,\quad b=-1,\quad c=-10 \]
\[ \Delta=b^2-4ac=(-1)^2-4\cdot2\cdot(-10)=1+80=81 \]
\[ \sqrt{\Delta}=9 \]
\[ m_1=\frac{-b-\sqrt{\Delta}}{2a}=\frac{1-9}{4}=-2 \]
\[ m_2=\frac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a}=\frac{1+9}{4}=\frac52 \]

Sprawdzamy warunek, że ciąg ma być malejący.

Dla \(m=-2\):

\[ (2m+11,\;m^2+3,\;5-m)=(7,7,7) \]

Ciąg nie jest malejący.

Dla \(m=\frac52\):

\[ 2m+11=2\cdot\frac52+11=16 \]
\[ m^2+3=\left(\frac52\right)^2+3=\frac{25}{4}+\frac{12}{4}=\frac{37}{4} \]
\[ 5-m=5-\frac52=\frac52 \]

Otrzymujemy:

\[ 16>\frac{37}{4}>\frac52 \]

czyli ciąg jest malejący.

Odpowiedź: \(m=\frac52\)

Matura podstawowa grudzień 2024

Matura podstawowa grudzień 2024

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa grudzień 2024
Pokaż odpowiedź
D. \(4\)
Pokaż rozwiązanie
W ciągu arytmetycznym wyraz środkowy jest średnią arytmetyczną wyrazów sąsiednich. Zatem: \[ 4+2m=\frac{5m+m}{2}. \] Mnożymy obie strony równania przez \(2\): \[ 8+4m=6m, \] \[ 2m=8, \] \[ m=4. \] Odpowiedź: D. \(4\).

Matura podstawowa sierpień 2024

Matura podstawowa sierpień 2024

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa sierpień 2024
Pokaż odpowiedź
A i 2
Pokaż rozwiązanie
W ciągu arytmetycznym wyraz środkowy jest średnią arytmetyczną wyrazów skrajnych: \[ 4=\frac{(2m-5)+9}{2}. \] Zatem \[ 8=2m+4, \] \[ 2m=4, \] \[ m=2. \] Ciąg ma wtedy postać \[ (-1,4,9), \] więc jest rosnący. Wybieramy odpowiedzi A oraz 2.

Matura podstawowa czerwiec 2024

Matura podstawowa czerwiec 2024

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa czerwiec 2024
Pokaż odpowiedź
C
Pokaż rozwiązanie
Różnica ciągu wynosi \[r=13-7=6.\] Zatem \[a_{10}=a_1+9r=7+9\cdot6=61.\]

Matura podstawowa maj 2024

Matura podstawowa maj 2024

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa maj 2024
Pokaż odpowiedź
\(r=-2\)
Pokaż rozwiązanie

Korzystamy ze wzoru na sumę \(n\) początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego:

\[ S_n=\frac{n(a_1+a_n)}{2}. \]

Dla \(n=15\):

\[ -165=\frac{15(a_1+a_{15})}{2}. \]

Wyraz piętnasty ma postać

\[ a_{15}=a_1+14r. \]

Zatem

\[ -165=\frac{15(2a_1+14r)}{2}. \]

Po podzieleniu obu stron przez \(15\):

\[ -11=a_1+7r. \]

Z warunku \(a_3=-1\) mamy

\[ a_3=a_1+2r=-1. \]

Odejmujemy równania:

\[ (a_1+7r)-(a_1+2r)=-11-(-1). \] \[ 5r=-10, \] \[ r=-2. \]

Matura podstawowa grudzień 2023

Matura podstawowa grudzień 2023

Zadanie 13

Otwórz w arkuszu
Zadanie 13 – Matura podstawowa grudzień 2023
Pokaż odpowiedź
A. \(24\)
Pokaż rozwiązanie
\[r=a_3-a_2=9-4=5,\qquad a_6=a_2+4r=4+20=24.\]

Matura podstawowa sierpień 2023

Matura podstawowa sierpień 2023

Zadanie 18

Otwórz w arkuszu
Zadanie 18 – Matura podstawowa sierpień 2023
Pokaż odpowiedź
\(x=-4\)
Pokaż rozwiązanie
W ciągu arytmetycznym wyraz środkowy jest średnią arytmetyczną skrajnych:
\[2x^2=(3x^2+5x)+(20-x^2).\]
Po uproszczeniu:
\[2x^2=2x^2+5x+20,\]
\[5x+20=0,\qquad x=-4.\]

Matura podstawowa czerwiec 2023

Matura podstawowa czerwiec 2023

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa czerwiec 2023
Pokaż odpowiedź
C. \(a=2\)
Pokaż rozwiązanie
\[ 4=\frac{1+(a+5)}2, \] \[ 8=a+6,\qquad a=2. \]

Matura podstawowa maj 2023

Matura podstawowa maj 2023

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa maj 2023
Pokaż odpowiedź
Pierwsza rata wynosiła \(750\) zł.
Pokaż rozwiązanie
Raty tworzą ciąg arytmetyczny. Każda kolejna rata jest mniejsza od poprzedniej o \(30\) zł, więc osiemnasta rata jest równa \[ a_{18}=a_1+17\cdot(-30). \] Korzystamy ze wzoru na sumę ciągu arytmetycznego: \[ S_{18}=\frac{a_1+a_{18}}{2}\cdot18. \] Podstawiamy: \[ 8910=\frac{a_1+\left(a_1+17\cdot(-30)\right)}{2}\cdot18. \] \[ 8910=\frac{2a_1-510}{2}\cdot18. \] \[ 8910=9(2a_1-510). \] \[ 990=2a_1-510, \] \[ 2a_1=1500, \] \[ a_1=750. \] Pierwsza rata wynosiła \(750\) zł.

Matura podstawowa grudzień 2022

Matura podstawowa grudzień 2022

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa grudzień 2022
Pokaż odpowiedź
A. \(x=4\), \(y=\frac{15}{2}\)
Pokaż rozwiązanie
Różnica ciągu wynosi \[ r=\frac12-(-3)=\frac72. \] Zatem \[ x=\frac12+\frac72=4, \] \[ y=4+\frac72=\frac{15}{2}. \]