Baza zadań • matura podstawowa

Ciąg geometryczny

Zadania maturalne CKE dotyczące ciągu geometrycznego, ilorazu, wyrazów i sumy.

23zadań
17arkuszy maturalnych
2022–2026arkusze CKE
🔎 Wybór rodzaju zadań
Wyświetlane: 23

Matura podstawowa sierpień 2026

Matura podstawowa sierpień 2026

Zadanie 14.2

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14.2 – Matura podstawowa sierpień 2026
Pokaż odpowiedź
D. geometryczny i malejący
Pokaż rozwiązanie

Iloraz ciągu geometrycznego obliczamy ze wzoru:

\[q=\frac{a_{n+1}}{a_n}.\]

Najpierw zapisujemy wyraz następny:

\[a_{n+1}=32\left(\frac12\right)^{(n+1)-5}=32\left(\frac12\right)^{n-4}.\]

Zatem

\[q=\frac{32\left(\frac12\right)^{n-4}}{32\left(\frac12\right)^{n-5}}=\left(\frac12\right)^{(n-4)-(n-5)}=\frac12.\]

Otrzymany iloraz nie zależy od \(n\), więc jest stały. Obliczamy jeszcze pierwszy wyraz ciągu:

\[a_1=32\left(\frac12\right)^{1-5}=32\left(\frac12\right)^{-4}=32\cdot16=512.\]

Mamy \(a_1>0\) oraz \(0

Odpowiedź: D. geometryczny i malejący
Matura podstawowa sierpień 2026

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa sierpień 2026
Pokaż odpowiedź
C. \(2\)
Pokaż rozwiązanie

Dla trzech kolejnych wyrazów ciągu geometrycznego kwadrat wyrazu środkowego jest iloczynem wyrazów skrajnych:

\[(x+4)^2=x(2x+8).\]

Rozwijamy i rozwiązujemy równanie:

\[x^2+8x+16=2x^2+8x,\qquad x^2=16,\]
\[x=4\quad\text{lub}\quad x=-4.\]

Wszystkie wyrazy mają być dodatnie, dlatego odrzucamy \(x=-4\). Dla \(x=4\) ciąg ma postać \((4,8,16)\).

\[q=\frac84=2.\]
Odpowiedź: C. \(2\)

Matura podstawowa czerwiec 2026

Matura podstawowa czerwiec 2026

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa czerwiec 2026
Pokaż odpowiedź
C. \(32\)
Pokaż rozwiązanie

W pięciowyrazowym ciągu geometrycznym środkowy wyraz jest równy \(2\):

\[ a_3=2 \]

W ciągu geometrycznym iloczyn wyrazów symetrycznie położonych względem środka jest równy kwadratowi środkowego wyrazu:

\[ a_1\cdot a_5=a_3^2 \] \[ a_2\cdot a_4=a_3^2 \]

Zatem:

\[ a_1\cdot a_2\cdot 2\cdot a_4\cdot a_5 = (a_1a_5)(a_2a_4)\cdot2 \] \[ =2^2\cdot2^2\cdot2=32 \]
Odpowiedź: C. \(32\)

Matura podstawowa maj 2026

Matura podstawowa maj 2026

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa maj 2026
Pokaż odpowiedź
\(k=41\)
Pokaż rozwiązanie

Ciąg jest określony wzorem:

\[ a_n=3n+5 \]

Obliczamy pierwszy i dziewiąty wyraz:

\[ a_1=3\cdot1+5=8 \] \[ a_9=3\cdot9+5=32 \]

Ciąg \((a_1,a_9,a_k)\) jest geometryczny, więc kwadrat środkowego wyrazu jest równy iloczynowi wyrazów skrajnych:

\[ a_9^2=a_1\cdot a_k \] \[ 32^2=8\cdot a_k \] \[ 1024=8a_k \] \[ a_k=128 \]

Teraz korzystamy ze wzoru ogólnego ciągu:

\[ 3k+5=128 \] \[ 3k=123 \] \[ k=41 \]
Odpowiedź: \(k=41\)
Matura podstawowa maj 2026

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa maj 2026
Pokaż odpowiedź
\(18\)
Pokaż rozwiązanie

W ciągu geometrycznym wyraz ogólny ma postać:

\[ a_n=a_1q^{n-1} \]

Iloczyn wyrazów trzeciego i szóstego:

\[ a_3\cdot a_6=(a_1q^2)(a_1q^5)=a_1^2q^7 \]

Iloczyn wyrazów drugiego i siódmego:

\[ a_2\cdot a_7=(a_1q)(a_1q^6)=a_1^2q^7 \]

Te iloczyny są więc równe:

\[ a_2\cdot a_7=a_3\cdot a_6 \]

Z treści zadania:

\[ a_3\cdot a_6=18 \]
Odpowiedź: \(a_2\cdot a_7=18\)

Matura podstawowa marzec 2026

Matura podstawowa marzec 2026

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa marzec 2026
Pokaż odpowiedź
A. \(\frac{1}{5}\)
Pokaż rozwiązanie

Dla ciągu geometrycznego zachodzi:

\[ a_8=a_6\cdot q^2 \]

Z treści zadania:

\[ a_6=25a_8 \]

Podstawiamy \(a_8=a_6q^2\):

\[ a_6=25a_6q^2 \]

Dzielimy przez \(a_6\):

\[ 1=25q^2 \] \[ q^2=\frac{1}{25} \] \[ q=\frac{1}{5}\quad \text{lub}\quad q=-\frac{1}{5} \]

Ciąg jest malejący, więc iloraz nie może być ujemny, bo wtedy wyrazy zmieniałyby znaki. Wybieramy:

\[ q=\frac{1}{5} \]
Odpowiedź: A. \(\frac{1}{5}\)

Matura podstawowa sierpień 2025

Matura podstawowa sierpień 2025

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa sierpień 2025
Pokaż odpowiedź
B. \(-\frac12\)
Pokaż rozwiązanie
W ciągu geometrycznym każdy kolejny wyraz powstaje przez pomnożenie poprzedniego przez iloraz \(q\).

Mamy: \[ a_6=a_3\cdot q^3 \] Z treści zadania: \[ a_3=-8a_6 \] Podstawiamy \(a_6=a_3q^3\): \[ a_3=-8a_3q^3 \] Ponieważ wszystkie wyrazy są różne od zera, możemy podzielić przez \(a_3\): \[ 1=-8q^3 \] \[ q^3=-\frac18 \] \[ q=-\frac12 \] Odpowiedź: B. \(-\frac12\).
Matura podstawowa sierpień 2025

Zadanie 18

Otwórz w arkuszu
Zadanie 18 – Matura podstawowa sierpień 2025
Pokaż odpowiedź
B. \(x<0\) i \(y>0\)
Pokaż rozwiązanie
Najpierw korzystamy z tego, że ciąg \((\sqrt5,1,x)\) jest arytmetyczny.

W ciągu arytmetycznym różnice kolejnych wyrazów są równe: \[ 1-\sqrt5=x-1 \] \[ x=2-\sqrt5 \] Ponieważ \(\sqrt5>2\), otrzymujemy: \[ x<0 \]
Teraz ciąg \((\sqrt5,1,y)\) jest geometryczny. Iloraz tego ciągu: \[ q=\frac{1}{\sqrt5} \] Zatem: \[ y=1\cdot \frac{1}{\sqrt5}=\frac{1}{\sqrt5} \] czyli: \[ y>0 \] Odpowiedź: B. \(x<0\) i \(y>0\).

Matura podstawowa czerwiec 2025

Matura podstawowa czerwiec 2025

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa czerwiec 2025
Pokaż odpowiedź
C. \(2\)
Pokaż rozwiązanie

Trzywyrazowy ciąg \((4,m,m-1)\) jest geometryczny, gdy kwadrat środkowego wyrazu jest równy iloczynowi wyrazów skrajnych:

\[ m^2=4(m-1) \]

Rozwiązujemy równanie:

\[ m^2=4m-4 \]
\[ m^2-4m+4=0 \]

Rozwiązujemy metodą delty:

\[ \Delta=(-4)^2-4\cdot1\cdot4=16-16=0 \]
\[ m=\frac{-(-4)}{2\cdot1}=2 \]
Odpowiedź: C. \(2\)

Matura podstawowa maj 2025

Matura podstawowa maj 2025

Zadanie 14.2

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14.2 – Matura podstawowa maj 2025
Pokaż odpowiedź
F, F
Pokaż rozwiązanie

Obliczamy pierwsze wyrazy ciągu:

\[ a_1=2 \]
\[ a_2=2\cdot2+1=5 \]
\[ a_3=2\cdot5+1=11 \]

Sprawdzenie, czy ciąg jest arytmetyczny

Różnice kolejnych wyrazów:

\[ a_2-a_1=5-2=3 \]
\[ a_3-a_2=11-5=6 \]

Różnice nie są równe, więc ciąg nie jest arytmetyczny.

Sprawdzenie, czy ciąg jest geometryczny

Ilorazy kolejnych wyrazów:

\[ \frac{a_2}{a_1}=\frac52 \]
\[ \frac{a_3}{a_2}=\frac{11}{5} \]

Ilorazy nie są równe, więc ciąg nie jest geometryczny.

Odpowiedź: F, F
Matura podstawowa maj 2025

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa maj 2025
Pokaż odpowiedź
B. \(1\)
Pokaż rozwiązanie

Dany jest ciąg geometryczny, w którym:

\[ a_1=27,\qquad a_2=9 \]

Obliczamy iloraz ciągu:

\[ q=\frac{a_2}{a_1}=\frac{9}{27}=\frac13 \]

Kolejne wyrazy:

\[ a_3=a_2\cdot q=9\cdot\frac13=3 \]
\[ a_4=a_3\cdot q=3\cdot\frac13=1 \]
Odpowiedź: B. \(1\)

Matura podstawowa grudzień 2024

Matura podstawowa grudzień 2024

Zadanie 14

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14 – Matura podstawowa grudzień 2024
Pokaż odpowiedź
F, P
Pokaż rozwiązanie
Kolejne wyrazy ciągu są równe: \[ a_1=3\cdot(-1)+10=7, \] \[ a_2=3\cdot1+10=13, \] \[ a_3=7,\quad a_4=13. \] Ilorazy kolejnych wyrazów nie są stałe, więc ciąg nie jest geometryczny. Pierwsze stwierdzenie jest fałszywe.

Wśród ośmiu początkowych wyrazów cztery są równe \(7\), a cztery są równe \(13\). Zatem: \[ S_8=4\cdot7+4\cdot13=28+52=80. \] Drugie stwierdzenie jest prawdziwe.

Odpowiedź: F, P.
Matura podstawowa grudzień 2024

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa grudzień 2024
Pokaż odpowiedź
C. \(\frac{4}{81}\)
Pokaż rozwiązanie
Iloraz ciągu geometrycznego obliczamy ze wzoru: \[ q=\frac{a_3}{a_2}. \] Podstawiamy dane: \[ q=\frac{\frac{1}{9}}{\frac{1}{6}} =\frac{1}{9}\cdot 6 =\frac{2}{3}. \] Od trzeciego do piątego wyrazu wykonujemy dwa kroki, więc: \[ a_5=a_3q^2. \] Zatem: \[ a_5=\frac{1}{9}\left(\frac{2}{3}\right)^2 =\frac{1}{9}\cdot\frac{4}{9} =\frac{4}{81}. \] Odpowiedź: C. \(\frac{4}{81}\).

Matura podstawowa sierpień 2024

Matura podstawowa sierpień 2024

Zadanie 14

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14 – Matura podstawowa sierpień 2024
Pokaż odpowiedź
A. 3
Pokaż rozwiązanie
W ciągu geometrycznym: \[ a_5=a_2q^3. \] Podstawiamy dane: \[ 54=2q^3. \] Stąd \[ q^3=27, \] czyli \[ q=3. \]

Matura podstawowa czerwiec 2024

Matura podstawowa czerwiec 2024

Zadanie 16.2

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16.2 – Matura podstawowa czerwiec 2024
Pokaż odpowiedź
F, F
Pokaż rozwiązanie
Ciąg przyjmuje naprzemiennie wartości \(7\) i \(3\), dlatego nie jest malejący. Ilorazy kolejnych wyrazów nie są stałe, więc ciąg nie jest geometryczny.
Matura podstawowa czerwiec 2024

Zadanie 18

Otwórz w arkuszu
Zadanie 18 – Matura podstawowa czerwiec 2024
Pokaż odpowiedź
B
Pokaż rozwiązanie
Dla ciągu arytmetycznego \[x=2\cdot2-(-1)=5>0.\] Dla ciągu geometrycznego \[2^2=(-1)\cdot y,\] więc \(y=-4<0\).

Matura podstawowa maj 2024

Matura podstawowa maj 2024

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa maj 2024
Pokaż odpowiedź
B2 — ciąg malejący, \(m=2\)
Pokaż rozwiązanie
Iloraz dwóch pierwszych wyrazów: \[ q=\frac6{12}=\frac12. \] Trzeci wyraz powinien być równy: \[ 6\cdot\frac12=3. \] \[ 2m-1=3 \Rightarrow 2m=4 \Rightarrow m=2. \] Ciąg \(12,6,3\) jest malejący.

Matura podstawowa grudzień 2023

Matura podstawowa grudzień 2023

Zadanie 15

Otwórz w arkuszu
Zadanie 15 – Matura podstawowa grudzień 2023
Pokaż odpowiedź
A. \(a=-1\)
Pokaż rozwiązanie
Dla ciągu geometrycznego \[12^2=(1-2a)\cdot48.\] Stąd \(144=48(1-2a)\), więc \(a=-1\).

Matura podstawowa sierpień 2023

Matura podstawowa sierpień 2023

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa sierpień 2023
Pokaż odpowiedź
F, P
Pokaż rozwiązanie
Mamy \(a_n=128\left(-\frac12\right)^{n-1}\). Ponieważ \(2023-1=2022\) jest parzyste, \(a_{2023}>0\), więc pierwsze zdanie jest fałszywe. Ponadto
\[a_2=-64,\qquad a_3=32,\]
więc
\[a_3-a_2=32-(-64)=96.\]
Drugie zdanie jest prawdziwe.

Matura podstawowa czerwiec 2023

Matura podstawowa czerwiec 2023

Zadanie 18

Otwórz w arkuszu
Zadanie 18 – Matura podstawowa czerwiec 2023
Pokaż odpowiedź
A. \(11{,}25\)
Pokaż rozwiązanie
\[ q=\frac{-7{,}5}{3{,}75}=-2, \] \[ a_3=(-7{,}5)\cdot(-2)=15. \] \[ S_3=3{,}75-7{,}5+15=11{,}25. \]

Matura podstawowa maj 2023

Matura podstawowa maj 2023

Zadanie 16

Otwórz w arkuszu
Zadanie 16 – Matura podstawowa maj 2023
Pokaż odpowiedź
C. \(4\)
Pokaż rozwiązanie
Iloraz ciągu geometrycznego wynosi \[ q=\frac9{27}=\frac13. \] Trzeci wyraz: \[ 9\cdot\frac13=3. \] Zatem \[ a-1=3, \] czyli \[ a=4. \]

Matura podstawowa grudzień 2022

Matura podstawowa grudzień 2022

Zadanie 17

Otwórz w arkuszu
Zadanie 17 – Matura podstawowa grudzień 2022
Pokaż odpowiedź
A oraz E
Pokaż rozwiązanie
Iloraz ciągu wynosi \[ q=\frac{15}{-5}=-3. \] Wzór ogólny ma więc postać \[ a_n=-5\cdot(-3)^{n-1}, \] czyli odpowiedź A. Ponadto \[ 5\cdot\frac{(-3)^n}{3} =-5\cdot(-3)^{n-1}, \] więc równoważna jest również odpowiedź E.

Matura podstawowa wrzesień 2022

Matura podstawowa wrzesień 2022

Zadanie 14.2

Otwórz w arkuszu
Zadanie 14.2 – Matura podstawowa wrzesień 2022
Pokaż odpowiedź
P, F
Pokaż rozwiązanie
Iloraz kolejnych wyrazów jest stały: \[ \frac{a_{n+1}}{a_n}=\frac{7^{n+1}/21}{7^n/21}=7, \] więc ciąg jest geometryczny. Trzy pierwsze wyrazy to \[ \frac13,\quad\frac73,\quad\frac{49}3. \] Ich suma wynosi \[ \frac{1+7+49}{3}=\frac{57}{3}=19, \] a nie \(20\).