Zadanie 12
Zadania maturalne CKE dotyczące funkcji kwadratowej, paraboli, miejsc zerowych i postaci wzoru.
Wierzchołek paraboli ma współrzędne \((2,4)\), a ramiona są skierowane w górę. Funkcja nie ma miejsc zerowych, natomiast jej oś symetrii ma równanie \(x=2\).
Liczba \(2\) jest miejscem zerowym funkcji, więc:
Podstawiamy \(x=2\) do wzoru funkcji:
Wierzchołek paraboli ma współrzędne:
Oś symetrii paraboli ma równanie:
Punkty o tej samej wartości funkcji leżą symetrycznie względem osi symetrii.
Liczba \(-9\) leży \(6\) jednostek na lewo od osi \(x=-3\):
Drugi argument leży \(6\) jednostek na prawo od osi:
Funkcja \(g\) jest określona wzorem:
Zapis \(f(x-5)\) oznacza przesunięcie wykresu funkcji \(f\) o \(5\) jednostek w prawo.
Wierzchołek funkcji \(f\) ma współrzędne:
Po przesunięciu o \(5\) jednostek w prawo otrzymujemy:
Wierzchołek paraboli ma współrzędne:
Zapisujemy wzór funkcji \(f\) w postaci kanonicznej:
Dana jest funkcja:
Jednym z miejsc zerowych funkcji \(g\) jest liczba \(0\), więc:
Podstawiamy \(x=1\) do wzoru funkcji \(f\):
Zatem:
Przekształcamy do postaci ogólnej:
Piłeczka uderzy w ziemię, gdy jej wysokość będzie równa \(0\).
Wyłączamy \(t\) przed nawias:
Stąd:
Czas \(t=0\) oznacza moment wyrzucenia piłeczki, więc pierwsze uderzenie o ziemię nastąpi po \(3\) sekundach.
Funkcja kwadratowa jest określona wzorem:
Obliczamy współrzędną \(x\) wierzchołka:
Obliczamy współrzędną \(y\) wierzchołka:
Wysokość trójkąta \(ABC\) jest więc równa \(36\).
Obliczamy miejsca zerowe funkcji:
Długość podstawy \(AB\):
Pole trójkąta:
Funkcja ma postać kanoniczną:
Współczynnik przy \((x-\pi)^2\) jest ujemny, więc parabola ma ramiona skierowane w dół.
Wartość największa jest przyjmowana w wierzchołku paraboli.
Ponieważ \(\pi\in[0,6]\), to w podanym przedziale funkcja przyjmuje wartość największą dla argumentu \(\pi\).
Parabola ma ramiona skierowane w dół, więc w przedziale domkniętym wartość najmniejsza będzie na jednym z końców przedziału.
Porównujemy odległości końców przedziału od wierzchołka \(x=\pi\):
Ponieważ:
punkt \(0\) jest dalej od wierzchołka niż punkt \(6\). Dla paraboli skierowanej ramionami w dół dalej od wierzchołka oznacza mniejszą wartość funkcji.
Osią symetrii wykresu funkcji kwadratowej jest prosta:
Jednym z miejsc zerowych jest liczba \(1\). Drugie miejsce zerowe leży symetrycznie względem osi \(x=-1\).
Odległość liczby \(1\) od \(-1\) wynosi \(2\), więc drugie miejsce zerowe to:
Funkcję możemy zapisać w postaci iloczynowej:
Wykres przechodzi przez punkt \((2,15)\), więc podstawiamy \(x=2\) oraz \(f(2)=15\):
Zatem:
Wierzchołek ma współrzędną \(x=-1\). Obliczamy jego drugą współrzędną:
Wierzchołek ma więc współrzędne \((-1,-12)\), a postać kanoniczna to:
Postać kanoniczna funkcji kwadratowej ma wzór:
Wierzchołek paraboli ma współrzędne \((3,6)\), więc:
Zatem:
Parabola przecina oś \(Oy\) w punkcie \((0,3)\), czyli:
Podstawiamy \(x=0\):
Ostatecznie:
Oś symetrii paraboli przechodzi przez jej wierzchołek.
Wierzchołek ma współrzędne:
Dlatego oś symetrii ma równanie:
Funkcja \(g\) jest określona wzorem:
Miejsca zerowe funkcji \(g\) spełniają warunek:
Z wykresu oraz z treści zadania wiemy, że parabola przecina oś \(Oy\) w punkcie \((0,3)\), więc jednym rozwiązaniem jest:
Oś symetrii paraboli to \(x=3\), więc drugi punkt o tej samej wartości \(y=3\) leży symetrycznie względem tej osi.
Suma miejsc zerowych funkcji \(g\):